دفاعیه پایان نامه کارشناسی ارشد خانم معصومه انصاری (دانشجوی دانشگاه الزهرا)

با عنوان:
بررسی استاندارد های جهانی اسناد الکترونیک و
تهیه پیشنویس استاندارد های اسناد الکترونیک برای آرشیو ملی

استاد راهنما : دکتر سعید رضایی شریف آبادی
استاد مشاور: دکتر فریبرز خسروی
استاد ناظر: دکتر رویا برادر
استاد داور داخلی : دکتر حسن کیانی
استاد داور خارجی: دکتر جمالی

 21 تیر1388
ساعت 13 الی 15
طبقه 7 ساختمان خوارزمی دانشگاه الزهرا(س)

فایل صوتی دفاعیه این پایان نامه را می توانید در پادکست کتابداران و آرشیویست های ایران گوش دهید

http://librarian.cast.ir/  

تیتر گفت گو :
سازمان های دولتی به قانون اسناد ملی عمل نمی کنند
جهت مشاهده متن کامل مصاحبه : http://tehranemrooz.ir/PDF/311/page7.pdf

پيوست ۱: گزارش مراسم هفته پژوهش در سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران را به قلم آقاي امير علي كشاورز http://archivist.blogfa.com/ بخوانید .

بهشتی باشید

گمشدن عکسها؟

یکی از دوستان تعریف می کرد ،چند سالی است جشنواره رضوی به صورت کشوری برگزار می شود و معمولا در هر استانی بخشی از جشنواره اجراء می شود .این دوست عکاسمان که چند سالی است در عرصه عکاسی صاحب عنوان و چندین مدال جهانی می باشد حدود 25 قطعه عکس به دبیرخانه عکس رضوی که امسال در یکی از شهر های جنوب کشور مستقر است فرستاده ، بعد از چند روز متوجه می شود که مسئولان جشنواره ادعا می کنند که پاکت خالی ارسال شده و عکسی در مرسوله وجود نداشته است

معماري و شهرسازي ايران فاقد تاريخ مدون و قابل دسترسي به شكل علمي و امروزي آن است. حفاظت از ميراث مكتوب معماري و شهرسازي ايران مي‌تواند تلاشي براي كاهش كمبود منابع پژوهشي در اين حوزه باشد.

تهران _ 17 خرداد 1385

پايگاه اطلاع‌رساني شهرسازي و معماري ، سلمه غياثي: انجمن مفاخر معماري ايران در يك اقدام كم‌سابقه، با همكاري سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران براي حفاظت از آنچه كه به عنوان ميراث مكتوب معماري و شهرسازي ايران ناميده مي‌شود، به حركتي گسترده دست زده است

آرشیو کتابخانه و موزه : وجوه اشتراک وافتراق

  پایان تابستان امسال به چاپ خواهد رسید . دوستان گرامی میتوانند متن چکیده مقالات ارائه شده در این همایش را در وبلاگ زیر مشاهده نمایند    www.peikeketabdari.blogfa.com      

دیدن چند تصویر از مراکز اسنادی ایالات متحده آمریکا خالی از لطف نیست 

برای دریافت اطلاعات راجع به این مراکز به این آدرس مراجعه فرمایید:   http://www.archives.gov/

                                         آرشیو ملی آمریکا : واحد آلاسکا

     آرشیو ملی آمریکا : واحد تگزاس                                آرشیو ملی آمریکا : واحد شیکاگو

 آرشیو ملی آمریکا : واحد کانساس                        آرشیو ملی آمریکا : واحد مریلند

  آ                                        رشیو ملی آمریکا : واحد فیلادلفیا          

                                            آرشیو ملی آمریکا : واحد جورجیا        

                                             آرشیو ملی آمریکا : واحد اوهایو                         

قرن ه

اكبر شيخ روز شنبه در جريان ديدار استاندار سيستان و بلوچستان از بخشهاي مختلف اين اداره بيان كرد: حفظ و حراست از اسناد ملي و تاريخي ارزشمند از وظايف اين سازمان است.

وي شمار اسناد داراي ارزش كه به استان انتقال داده شده را ‪ ۷۵۰‬هزار برگ ذكر كرد.

ادامه مطلب

 بر خلاف تصور موجود در مورد کاغذ به عنوان یک انتقال دهنده قدیمی و پرهزینه اطلاعات، شرکت ها هنوز دوست دارند از آن استفاده کنند.کاغذ قابل لمس، متداول و در بسیاری موارد نشانگر اولین راهی است که شرکتها با کارمندان، شرکا و مشتریان همکاری متقابل دارند. با این همه، مشکلات طبیعی در دنبال کردن، ذخیره سازی، وارد کردن مجدد اطلاعات و جابجایی، کاغذ خسارات مالی عظیمی بر شرکت ها تحمیل می کند. حتی اسنادی که به فرمت الکترونیکی تبدیل شده اند، معمولا به طور عمده ثابت هستند.

جهت دیدن ادامه مطلب اینجا کلیک کنید

این کتابخانه یکی از واحداهای بخش مخزن مدیریت امور اسناد ومطبوعات آستان قدس رضوی است که در ساختمان بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی واقع شده است.

این کتابخانه با دارا بودن بیش از ۱۰۰۰۰نسخه کتاب در موضوعات تاریخی با تکیه براسناد،مکاتبات، سرگذشتنامه ها،سفرنامه ها،تاریخ مطبوعات و ...همه روزه (بجزایام تعطیل) از ساعت ۵/۷ الی ۳۰/۱۳پذیرای دانشجویان ،محققان و اساتیدمحترم می باشد .

آدرس:مشهد.حرم مطهر.دوربرگردان خیابان طبرسی.ساختمان بنیاد پژوهشهای اسلامی.مدیریت امور اسناد ومطبوعات .اتاق ۲۲۷

تلفن:      ۳۱۷ داخلی ۳-۲۲۵۳۰۰۱-۰۵۱۱

شرایط استفاده:ارائه کارت دانشجویی یا کارت شناسایی معتبر

در ضمن این کتابخانه امانت کتاب در دستور کار خود ندارد.

اولین نمایشگاه تخصصی آرشیو تاریخ شفاهی از تاریخ ۱۰/۱۰/۱۳۸۵ به مدت یک هفته در سازمان کتابخانه ها ،موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی برگزار خواهد شد در این نمایشگاه پروژه های  آرشیو در زمینه های مختلف ودر موضوع آستان قدس و مشهد به معرض عموم گذاشته خواهد شد هدف از برگزاری این نمایشگاه آشنایی عموم و محققان با تاریخ شفاهی و کاربردهای مختلف آن می باشد.به منظور درک بهتر وآشنایی با تاریخ شفاهی ،دومین کارگاه تخصصی آموزش تاریخ شفاهی در کنار نمایشگاه بر پا میگردد

ترجمه:

مريم پيوسته گر

كارشناس اطلاع رساني پزشكي

مهوش كلهر

دانشجوي كارشناسي ارشد اطلاع رساني

و من که تاريخ پيشي گرفته ام التزام اين قدر بکرده ام که آن چه نويسم يا از معاينه من است يا از سماع مردي ثقه¹ خيلي از امورات انساني بدون اين که اثر يا نشانه اي از خود بر جاي گذارد اتفاق مي افتد گذشته اي که اتفاق افتاده تنها بر جاي گذاشتن اثرات محدود از دست رفته است. اگر چه تعداد کمي از نوشته ها تاريخي بصوت متناوب تنها قسمتي کمي از آن چه که فقط يکبار اتفاق افتاده را به تصوير کشيده اند و تعداد کمي از آن چه که مشاهده شده بوسيله کساني که آن را مشاهده کرده اند به خاطر آورده مي شود و تنها قسمت کمي از آن چه که به خاطر آورده شده ثبت مي گردد و قسمت کمي از آن چه ثبت مي گردد باقي مي ماند و تنها قسمت کمي از آن چه باقي مانده مورد توجه مورخان قرار مي گيرد و تنها قسمت قسمتي از آن چه که مورد توجه مورخان قرار گرفته قابل اعتماد هستند، تنها قسمتي از آن چه قابل اعتماد هست مورد استناد قرارمی گيرد.

سی هزار عکس تاریخی در مدیریت امور اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی موجود است. اینجا را ببینید.

تهيه شده در: سازمان اسناد ملي ايران

فصل اول تعاريف:

از آنجا كه تعاريف مختلفي از اسناد و مدارك در حوزه‌هاي مختلف علوم ارائه شده است نخست به بررسي از اين تعاريف مي‌پردازيم:

1- تعريف سند از نظر لغوي

-

خبری هفته گذشته منتشر شد و آن این بود که آقای دکتر رضائی شریف آبادی رئیس جدید سازمان اسناد ملی ایران شد و جای دکتر کیانی را گرفت. دکتر رضائی را کتابداران خوب می شناسند. ایشان رئیس گروه کتابداری دانشگاه الزاهرا می باشند و در این دانشگاه زحمات بسیاری را کشیده اند. بهرحال این واقعیت وجود دارد که در مراکز آرشیوی اسنادی یک همکاری و رقابت میان کتابداران و تاریخ دانان وجود دارد و ضرورت حضور هر دو تخصص نیز در این مراکز کاملا احساس می شود. براستی باید اندیشید و رشته جدیدی برای آرشیو بنا نهاد که نیازهای علمی و پژوهشی کارکنان این مراکز را تامین کند زیرا باید اذعان کرد که نه کتابداری و نه تاریخ هیچکدام به تنهایی برای فعالیت در مراکز آرشیوی اسناد کفایت نمی کنند. البته آقای اشعری خبر تشکیل دوره های میان رشته ای برای دوره دکترا را داده بودند که امیدواریم آقای رضایی این طرح را با جدیت دنبال کنند ...............

     انجمن تاريخ شفاهي (OHA )از هنگام تأسيس تلاش‌هاي فراوان و مستمري را جهت پيشرفت و توسعه استانداردهاي حرفه‌اي براي تاريخ شفاهي آنان انجام داده است كه البته به خاطر ماهيت خلاق و انرژيك تاريخ شفاهي وظيفه ساده‌اي نبوده است.

                                                           آشنايي با آرشیو ملي ايران

آرشيو ملی ايران، به عنوان متولی اصلی و قانونی گردآوری، حفاظت، پردازش و اطلاع‌رسانی اسناد ملی و تاریخی، یکی از پایگاههای مهم و حساس پژوهشی، آموزشی و فرهنگی در کشور می‌باشد.

آرشيو ملی ميليونها برگ سند با ارزش تاریخی، فرهنگی، اقتصادی و... دراختیار دارد که با ارتباط وسیع و گسترده با نظام اداری و جامعه پژوهشی کشور، پشتیبانی قوی و کارآمد برای تصمیم‌سازی در کلیه زمینه‌های فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی برای دولت جمهوری اسلامی ایران و منبعی مهم برای دانشگاهها و مراکز پژوهشی کشور به شمار می‌رود. معاونت اسناد ملی در اجرای مواد قانونی، مسئولیت گردآوری و پیگیری و نیز نظارت بر فرایند جمع‌آوری و حفظ اسناد راکد و با ارزش دستگاههای دولتی و وابسته به دولت و شركتها و ... را در سراسر کشور بر عهده دارد كه اين امور را از طريق مديريتهاي هماهنگي وارزشيابي اسناد، اسناد پيش آرشيوي، تنظيم و توصيف اسناد، آسیب شناسی و مرمت اسناد و خدمات آرشيوي انجام مي‌دهد.
 http://www.nlai.ir/nai

حفظ ، نگهداری و دسترسی سریع به اسناد از اهمیت خاصی برخوردار می باشد . با پیشرفت تكنولوژی در عصر ارتباطات و فراگیر شدن كامپیوتر و اسكنر ، اسناد به فایل های الكترونیكی تبدیل و در بانكهای اطلاعاتی ذخیره می شوند. توانایی نرم افزارها نیز ، امكان جستجو ، دسترسی و به روز كردن اسناد را به آسانترین وجه در اختیار كاربران قرار می دهد. جهت استقرار سیستم مدیریت اسناد فنی ،  ابتدا طبقه بندی  اسناد انجام و سپس برای هر سند نمایه سازی  می شود كه شامل:

- جایگاه سند در طبقه بندی اسناد

- اطلاعات عمومی شامل (واحد ، گروه كاری ، شماره زونكن.........)

- اطلاعات اختصاصی (شامل عنوان سند ، شماره سند ، شماره دستگاه ، سازنده ، فروشنده و........)

- خلاصه مباحث سند

- كلید واژه یا تزاروس

پس از نمایه سازی ، اسناد اسكن شده (در صورت نیاز فیلتر و پاكسازی نیز می شوند)  و همراه با اطلا عات نمایه در بانك اطلاعات ذخیره می شوند. با تكمیل بانك اطلاعاتی ، نرم افزار سما كلیه امكانات را در اختیار كاربران قرار می دهد . ویژگیهای این نرم افزار عبارتند از: 

- دو نسخه Web Base و Client Server

- دو زبانه (فارسی و انگلیسی)

- قابلیت جستجوی سریع بر اساس فیلدهای اطلاعاتی از جمله كلید واژه

- عدم محدودیت تعریف فیلدهای اطلاعاتی

- تعریف سطوح دسترسی جهت كاربران

- تنوع انواع دسترسی به اسناد

- عدم محدودیت در تعداد ركوردها و سایز اسناد

- انعطاف پذیری در طبقه بندی اسناد

- سازگاری با كلیه سیستمهای عامل

- طراحی با زبان برنامه نویسی ASP.NET و بانك اطلاعاتی Oracle و SQL SERVER

سیستم مدیریت اسناد فنی پتروشیمی بندر امام با بیش از 1،500،000 برگ متن و نقشه به عنوان یكی از بزرگترین آرشیو های اسناد فنی كشور ، بیانگر كارایی این نرم افزار است .

 به نقل از سنا 

مدیركل فناوری اطلاعات وزارت امور خارجه خبر داد: سیستم مدیریت اسناد كه از مهمترین و بزرگترین پروژه‌های وزارتخانه محسوب می‌شود به زودی راه‌اندازی می‌شود.

به گزارش ایسنا, «مهدی خندق‌آبادی» ، با اشاره به سیستم مدیریت اسناد گفت: این وزارتخانه دارای 5 میلیون سند تاریخی است كه تعداد زیادی از آن اسناد تاریخی هستند كه آنها هم مكانیزه شده و دراختیار پژوهشگران و علاقه‌مندان قرار می‌گیرد تا براساس ضوابط معین از آنها استفاده كنند.

وی ادامه داد: این سیستم مناسب ارگان‌ها یاموسساتی است كه اسناد تاریخی را در اختیار دارند و مایل هستند این اسناد را در اختیار پژوهشگران قرار دهند، به عنوان مثال قراردادهای مرزی، مكاتبات بین سران دولت‌ها و دولت ایران در گذشته و مواردی از این قبیل چون از جهاتی به عنوان یك كشف تلقی می‌شوند می‌‌توان آنها را در اختیار پژوهشگران، استادان دانشگاه و دانشجویان قرار داد كه با مطالعه آنها بتوانند پروژه‌های تاریخی خودشان را پیش ببرند.

وی با اشاره به بحث تامین بودجه‌سخت‌افزار این پروژه نیز از سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی گفت: با توجه به اینكه اكثر پروژه‌های ما به مرحله‌ نهایی رسیدند گفت: امیدواریم هرچه زودتر این بودجه‌ها به ما تعلق گیرد تا پروژه‌ها فعالیت خود را آغاز كنند.

خندق آبادی با اشاره به پروژه اتوماسیون طبقه‌بندی گفت: یكی از اتوماسیون‌های وزارتخانه نیز آماده‌بهره‌برداری است كه مربوط به بخش طبقه بندی است كه با این كار در حقیقت ارتقای عمده‌ای در سرویس دهی و امنیت به وجود می‌آید چون با توجه به اینكه مادر محیط مجازی فعالیت می‌كنیم باید از نظر امنیت اطلاعات این وزارتخانه را ارتقا دهیم.

وی در ادامه یادآور شد: موظفیم در زمینه‌اطلاعات طبقه‌بندی وزارت امورخارجه در حوزه‌امنیت اطلاعات بیشتر تلاش كنیم.

مدیركل فناوری اطلاعات و نماینده‌ویژه‌وزیر امورخارجه در تكفا همچنین از آماده شدن سیستم مدیریت اخبارو اطلاع‌رسانی خبر داد و اعلام كرد كه این پروژه نیز به زودی به بهره‌برداری می‌رسد.

خندق‌آبادی، در ادامه با بیان اینكه اصولاً نهادینه شدنICT در هر ارگانی بین 5 تا 7 سال به طول می‌انجامد، گفت: ما هم بر این اعتقادیم كه باتوجه به طراحی master plan وزارت‌خارجه در سال 81 باید ابتدا آن را به طور كامل اجرا كنیم و بعد از آن به فكر پروژه‌های جدیدتر باشیم به عبارتی دیگر ما برایICT در این وزارتخانه برای 5 سال آینده برنامه‌های كاری خودمان را آماده داریم و هر سال به تدریج در چارچوب آن طرح جامع برنامه‌هایمان را پیش می‌بریم.

مدیریت آرشیوها و مراکراسناد  ملی ایالات متحده آمریکا با داشتن 18شاخه به شرح ذیل یکی از بزرگترین آرشیوهای ملی دنیا محسوب می شود :

آلاسکا –آرکانساس – کالیفرنیا-کلورادو-ناحیه کلمبیا –جورجیا-ایلینویز-آیوا-کانساس-مریلند-ماساچوست-میشیگان-میسوری-نیویورک-اوهایو-پنسیلوانیا-تگزاس و واشنگتن

برخی از این مراکز به آژانس های عمومی و برخی دیگر تنها به آژانس های فدرال ارائه خدمات می کنند

آرشيو ملي انگلستان (( PROبا داشتن منابع ارزشمند به خصوص در دو حوزه تاريخ خانوادگي و تاريخ نظامي و ارائه خدمات در سطح وسيع توانسته است خود را در بين آرشيوهاي ملي دنيا به گونه اي پررنگ مطرح نمايد.اين آرشيو با داشتن كتاب خطي مساحي انگلستان كه در سال 1086ميلادي نگاشته شده  1000سال تاريخ بريتانيا  را در بر دارد.

آدرس: http://www.nationalarchives.gov.uk 

 .

با بررسی این اسناد است که می توان به شناخت تحولات اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی ، اداری ، فرهنگی و نظامی یک جامعه آشنا شد . بنا بر این بی جهت نیست که به اسناد اوراق زرین تاریخ و یا سرچشمه های تاریخ می گویند .

بنا بر این باید این اوراق با اهمیت بر طبق اصول و موازین علمی مورد بررسی قرار گیرد و بسیاری از مسایل فراموش شده در فرهنگ و تمدن و رویدادهای حقیقی و نا شناخته در تاریخ را از لابلای سطور رنگ پریده آنها می توان در یافت ( مقدمه یی بر شناخت اسناد تاریخی ، جهانگیر قائم مقامی )

امروز وظیفه ملی ما ایجاب می کند که در جمع آوری ، حفظ و نگهداری و ارائه و اشاعه این اسناد با انجام پژوهش های دقیق، تمام تلاش و کوشش خود را به کار گرفته و برای رسیدن به این منظور نیازمند یک همت جمعی از سوی علاقمندان به فرهنگ و تاریخ با شکوه ایران زمین می باشیم . و نباید اجازه دهیم که این مدارک به خارج از کشور انتقال  و به دست بیگانگان بیفتد .

چکیده:

در پژوهش‌هاي جديد دو گونه منابع در كنار منابع كتابخانه‌اي اهميت و جايگاه خاصي يافته‌اند؛ اين دو عبارت از اسناد و منابع شفاهي هستند كه هر يك كارايي ويژه‌اي دارد. اطلاعاتي كه در اين دو گونه منبع وجود دارد به سختي در ميان منابع كتابخانه‌اي يافت مي‌شود. استفادة از ضبط صوت براي گردآوري منابع شفاهي شيوه‌اي جديدي است كه دستاورد پيشرفت تكنولوژي مي‌باشدليكن در گذشته تاريخي ايران نقل اقوال شفاهي و ثبت آنها متداول و مرسوم بوده است كه ثبت و نگارش همين اقوال شفاهي تاريخ مكتوب را به وجود آورده‌اند، گرچه آنچه امروزه متداول و مرسوم است را نمي‌توان به گذشته تعميم داد. آنچه در اين مقاله به آن خواهيم پرداخت بيان ارتباط و اهميت اسناد مكتوب در مراحل مختلف انجام تاريخ شفاهي است در وقوع حوادث تاريخي كه در حيطه پژوهش تاريخ شفاهي قرار مي‌گيرد خواه‌ناخواه اسنادي مكتوب توليد مي‌گرديده كه اين گزارش‌ها به جهت تعيين زمان، مكان و نحوه وقوع حادثه كمك مهمي در تكميل پازل اطلاعات‌گرد آمده توسط تاريخ شفاهي خواهند كرد. زيرا در داده‌هاي تاريخ شفاهي تعيين زمان و مكان و كيفيت و نحوه بروز حوادث به دقت اسناد توليد شده نمي‌باشد، و با جايگاه راوي كيفيت و كميت داده‌ها متغير است. از سوي ديگر در تاريخ شفاهي چگونگي شكل‌گيري حادثه يا واقعه‌اي قبل از وقوع و همچنين آثار و نتايج حاصله از آن بعد از وقوع از زواياي مختلف بيان مي‌گردد. بدين لحاظ اسناد در تكميل داده‌هاي تاريخ شفاهي در مراحل مختلف انجام آن اهميت بسيار دارد چه در مرحله گردآوري اطلاعات شفاهي، چه شناسايي افراد دخيل در حادثه براي انجام مصاحبه و چه در مرحله تدوين و نگارش تاريخ شفاهي.

ادامه مطلب:

http://www.historylib.com/Main/ArticleDetails.aspx?ArticleId=171